منهاج سراج
175
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )
الاول الحارث الرائش و نسبت او در مقدسى چنين مىآرد : الحرث بن مهيب بن ايمن ، بن دى برحم بن رايد بن المغرب بن بطن بن عذيب بن دهير بن التبع بن حمير بن سباب بن يشخب بن يعرب . اما بروايت طبرى : رايش بن يعب بن قحطان بن ابى شداد [ ( 1 ) ] . حارث رايش در جهان با ملوك اطراف ( حرب بسيار كرد و ممالك اطراف ) [ ( 2 ) ] بگرفت ، و حدود مغرب و مصر در تصرف آورد ، و لشكر به هندوستان آورد و از پادشاهان هندوستان مال بستد ، و از آن بلاد برده و غنايم بسيار به يمن برد و از حدود عراق انبار و موصل بگرفت و بجانب آذربايگان رفت و با تركان حرب كرد ، و بر كنار آبادانى آن بلاد سنگ بفرمود تا نصب كردند ، و بر آنجا نام او و حربهاى او ضبط ( و ) ممالك او از اول حال تا آخر بنوشتند . و او در روزگار منوچهر بود ملك عجم . و حارث مطيع منوچهر بود . و مدة ملك او صد و بيست سال بود و درگذشت . و اللّه اعلم بالصواب . الثانى ابرهه بن الحارث الرائش بعد ازو پسر او ابرهه ذو المنار پادشاه شد ، و او مرد ضابط بود ، لشكر بر جانب مغرب برد ، و چندان برفت ، كه به ظلمات رسيد ، لشكر در ظلمات برد ترسيد كه نبايد كه لشكر او در تاريكى گم شود بفرمان او ميلها كردند ، و به راه نزديك هم ديگران . و بران روشنائيها نهادند ، تا باز آمدن و رفتن لشكر او آسان شود . و او را ذو المنار لقب دادند . و او مطيع منوچهر بود ، و مدت ملك او صد و هشتاد سال بود . ( و اللّه ) اعلم بالصواب . الثالث افريقيس [ ( 3 ) ] ابرهه بعد از پدر خود افريقيس پادشاه شد و لشكر بجانب مغرب برد ، و آن ممالك تمام در ضبط آورد ، و دران ديار شهر افريقيه بنا كرد و در عهد حيوة پدر لشكر
--> [ ( 1 ) ] كذا ، طبرى : الرائش بن قيس بن صيفى بن سبا مسعودى بالرائش و هو الحرث بن ذى سدد ، مجمل : الحرث الرائش بن قيس بن قليسى بن صلغى بن سبا الاصغر الحميرى . ابو الفدا : الحارس الرائش ابن ذى سدد بن عاذ . ابن خلدون : إنما سمي الرائش لانه راش الناس بالعطاء . . . انه من ولد واثل بن الغوث بن حيران بن قطن بن عريب بن زهير بن ابين بن الهميسع بن حمير . . . [ ( 2 ) ] كلمات بين قوسين از ( پ ) گرفته شد ، در اصل نيست . [ ( 3 ) ] اصل : افريقس . طبرى : فريقش بن قيس بن صيفى بن سيا حمزه : افريقيس راورتى كذا . مسعودى : افريقس بن ابرهه . ابن فقيه : افريقش بن ابرهه الرائش .